روش کار
هر عددی که در گزارش میبینید از کجا آمده، چطور کنترل شده و کجا ممکن است اشتباه باشد.
۱. داده از کجا میآید
فقط از گزارشهایی که خود شرکت در کدال منتشر کرده: صورتهای مالی سالانه و میاندورهای، گزارشهای فعالیت ماهانه (فروش، تولید، نرخ محصولات، مصرف انرژی) و مصوبهی مجامع. قیمت و تعداد سهام از سایت بورس تهران (TSETMC) خوانده میشود. هیچ عددی دستی وارد نمیشود.
اعداد هر فصل از صورتهای ۳، ۶ و ۹ ماهه و سالانهی خود شرکت ساخته میشوند: فصل دوم = ششماهه منهای سهماهه، و فصل چهارم = سالانه منهای نهماهه.
۲. کنترل پیش از عرضه
گزارشی عرضه میشود که منبعهایش با هم بخوانند. اگر یکی از اینها برقرار نباشد، گزارش «در حال بازبینی» میماند و فروخته نمیشود:
- جمع چهار فصل با صورت مالی سالانه (دو سال اخیر) کمتر از ۱۰٪ فاصله داشته باشد؛
- درآمد هر فصل با جمع فروش سه ماهش در گزارش ماهانه بخواند؛
- هیچ فصلی عیناً کپی فصل دیگر نباشد؛
- در جدول محصولات «مقدار × نرخ = مبلغ» برای هر ردیف و جمع ردیفها با جمع کل گزارش شرکت بخواند.
برای بانکها، بیمهها و شرکتهای سرمایهگذاری فعلاً گزارش عرضه نمیشود، چون فروش ماهانه و حاشیهی سود معیار درآمد آنها نیست و مدل جداگانهای لازم دارند.
۳. پیشبینی سود امسال
- فروش کل سال از گزارشهای ماهانه به دو روش: فصلیبودن پارسال، و ادامهی میانگین سه ماه اخیر با رشدی که همین ماهها نسبت به پارسال نشان دادهاند؛
- فروش ماهانه با نسبت پارسالِ «درآمد صورت سود و زیان به فروش ماهانه» به درآمد تبدیل میشود؛
- حاشیهی سود خالص از چهار فصل اخیر، آخرین فصل و سال مالی قبل؛
- سناریوی بدبینانه و خوشبینانه بدترین و بهترین ترکیب فروش و حاشیهاند؛ سناریوی پایه میانگین دو روش فروش با حاشیهی چهار فصل اخیر؛
- سود هر سهم با تعداد سهام امروز.
همین روش برای سالهای گذشته، فقط با دادهای که آن موقع منتشر شده بود، دوباره اجرا و با سود واقعی مقایسه شده است. نتیجه در صفحهی سابقهی پیشبینیها آمده.
۴. ارزش هر سهم و حاشیهی امن
ارزش پایهی هر سهم = سود هر سهم چهار فصل اخیر × P/E میانهی شرکتهای همصنعت (دستکم سه شرکت). P/E صنعت هم از سود چهار فصل اخیر همان شرکتها ساخته شده، پس دو طرف همدورهاند. بازهی بدبینانه تا خوشبینانه به همان اندازهای است که سناریوهای سود امسال از هم فاصله دارند. این یک ارزش نسبی است: نشان میدهد بازار امروز برای یک ریال سود این صنعت چقدر میپردازد. اگر کل صنعت گران یا ارزان باشد، این عدد هم همانقدر گران یا ارزان است. قیمت هدف نیست.
قیمت فقط وقتی «زیر ارزش» حساب میشود که با فاصلهی کافی زیر ارزش پایه باشد. این فاصله به اطمینان گزارش بسته است، یعنی ضعیفترین بخش از چهار بخش اطمینان: بالا ۲۰٪، متوسط ۳۰٪ و پایین ۴۰٪.
۵. امتیاز و اطمینان
اطمینان گزارش چهار بخش جدا دارد: کاملبودن داده، صحت استخراج، سازگاری محاسبات و اعتبار پیشبینی. امتیاز تحلیلی هیچوقت از ضعیفترین بخش بالاتر نمیرود: اگر یکی «پایین» باشد امتیاز حداکثر ۵۹ است، و اگر «متوسط» باشد حداکثر ۷۹.
۶. دوام سودآوری
از حاشیهی سود خالص پنج سال اخیر خود شرکت (سال زیانده، نوسان، روند و نازکی حاشیه) و رتبهی آن در صنعت ساخته میشود. مزیتهایی مثل مجوز، برند، دسترسی به خوراک یا کیفیت مدیریت در اعداد دیده نمیشوند و در این برآورد نیستند.
۷. بهروزرسانی
گزارشها با هر گزارش ماهانه و صورت مالی تازه دوباره ساخته میشوند. خریدار تا سه ماه بعد از باز کردن گزارش همیشه آخرین نسخه را میبیند و بالای آن میآید که از زمان خرید، شرکت به سمت کدام سناریو رفته است.